AI Việt Nam tăng tốc: Khi 'nhân sự số' bắt đầu làm việc thật

Cuối tháng 8 vừa qua, Việt Nam chính thức có một cột mốc quan trọng cho hành trình phát triển trí tuệ nhân tạo. Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đã ký Quyết định số 1671/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược quốc gia về trí tuệ nhân tạo đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Điểm đáng chú ý nhất trong chiến lược này là sự thay đổi tư duy: không còn dừng ở việc "ứng dụng AI" vào từng sản phẩm, dịch vụ riêng lẻ, mà chuyển sang lấy AI làm năng lực cốt lõi ngay từ khâu xác định bài toán, thiết kế, tổ chức và vận hành của cả nền kinh tế.

Các con số mục tiêu được đặt ra cũng rất cụ thể và đầy tham vọng. Đến năm 2030, kinh tế AI được kỳ vọng đạt khoảng 6% GDP, xuất khẩu sản phẩm và giải pháp AI đạt khoảng 5 tỷ USD, đưa Việt Nam vào top 3 nước dẫn đầu Đông Nam Á về nghiên cứu và phát triển AI. Đặc biệt, chiến lược nhấn mạnh việc hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh, hợp tác xã tiếp cận và ứng dụng AI để mở rộng thị trường ra quốc tế — một tín hiệu cho thấy AI không còn là "đặc quyền" của các tập đoàn lớn.

Trong khi chính sách đang được hoàn thiện ở cấp vĩ mô, thực tế tại doanh nghiệp lại diễn biến nhanh hơn dự kiến. Xu hướng nổi bật nhất hiện nay là AI Agent — những "nhân sự số" có thể chủ động lập kế hoạch, thực hiện chuỗi công việc nhiều bước, ra quyết định trong phạm vi được giao và tự động báo cáo kết quả, khác hẳn chatbot truyền thống chỉ biết trả lời câu hỏi. Tại sự kiện Enterprise AI Summit gần đây, một nền tảng quản trị doanh nghiệp Việt đã công bố hướng đi táo bạo: giao nhiệm vụ cho AI Agent tương tự một nhân sự thật, có tài khoản, quyền truy cập và phạm vi công việc riêng. Theo chia sẻ từ một số khách hàng tại sự kiện, việc ứng dụng nền tảng này giúp năng suất công việc chung tăng tới 50%, tốc độ phê duyệt tài liệu nhanh hơn 2-3 lần và thời gian xử lý thủ công giảm 80%.

Điều này cho thấy một sự dịch chuyển rõ ràng: giá trị của AI không còn nằm ở việc tạo nội dung nhanh hơn, mà ở khả năng rút ngắn toàn bộ quy trình vận hành, từ tiếp nhận thông tin đến hoàn thành công việc. Thị trường AI Việt Nam cũng đang tăng trưởng với tốc độ đáng nể, dự báo đạt gần 1 tỷ USD trong năm nay và có thể chạm mốc gần 7 tỷ USD vào năm 2031.

Với cả chính sách và thị trường cùng chuyển động, câu hỏi đặt ra cho doanh nghiệp Việt không còn là "có nên dùng AI hay không", mà là "bắt đầu từ quy trình nào để tạo ra tác động lớn nhất". Những doanh nghiệp chọn đúng điểm khởi đầu — dữ liệu sạch, quy trình rõ ràng, mục tiêu cụ thể — sẽ là những đơn vị tận dụng được làn sóng chuyển đổi AI quốc gia sớm nhất, thay vì chạy theo phong trào một cách dàn trải.